Fietsenrek met fietsen

Q&A voor de kunstvakken in het anderhalvemeter leslokaal

COVID-19: Hoe te handelen in de kunstlessen?

Het kabinet heeft op 24 juni 2020 besloten dat vanaf 1 juli - op basis van het advies van het OMT - de 1,5 meter afstand tussen alle leerlingen onderling in het voortgezet onderwijs wordt losgelaten. Dit geldt ook voor leerlingen in het VO die 18 jaar of ouder zijn. De afstand van 1,5 meter tussen onderwijspersoneel en leerlingen blijft wel gehandhaafd, net als tussen onderwijspersoneel onderling.

VONKC en VLS stelden in mei ter nadere uitwerking van het voorlopig protocol-vo een aantal specifieke vragen aan Voion, het Arbeidsmarkt & Opleidingsfonds voortgezet onderwijs. Nu de scholen per 1 september volledig geopend zijn zorgen we opnieuw voor aanpassingen in deze Q&A.

Tijdelijk voorrang onderwijspersoneel

Per 21 september is er tijdelijk prioriteit voor testen op COVID-19: zie het bericht bij de FvOv.

Protocollen en servicedocumenten voor het onderwijs

Omwille van eenduidigheid van de verstrekte informatie, baseert Voion zich uitsluitend op informatie van het RIVM. Alle onderstaande informatie is te terug te vinden op de website van het RIVM en is in lijn met:

De protocollen en het doel dat we willen bereiken

Op een aantal punten laten de protocollen ruimte voor interpretatie. Sowieso zullen scholen onderling verschillen in de implementatie. Dat doet er minder toe dan het doel dat gediend moet worden; dat is het voorkomen van besmetting met het Corona virus!
Hou dit doel voor ogen en zorg dat je weet welke besmettingsroutes je moet verhinderen of moet vermijden. Doe verder je voordeel met deze Q&A.

Besmetting voorkomen

Advies ventilatie
Informatie over ventilatie is te vinden in het adviesdocument van het RIVM en de handreiking van de sectororganisaties. Voor 1 oktober moeten scholen aan leerlingen en personeel laten weten of voldaan kan worden aan de ventilatienormen. Zo niet, dan moet de school advies inwinnen bij de GGD en een plan van aanpak maken. Bij maatregelen op het gebied van veiligheid, gezondheid en welzijn heeft de (g)mr instemmingsrecht. Waar het specifiek gaat over het personeel moet de personeelsgeleding instemmen.

Gebruik van mondkapjes
Een school kan aanvullende maatregelen invoeren, zoals een mondkapjesplicht. Een mondkapjesplicht is volgens de huidige medische inzichten niet nodig op school. Als een school een dergelijke plicht toch invoert, geldt wel een aantal voorwaarden. De school moet de noodzaak, proportionaliteit en subsidiariteit ervan kunnen onderbouwen. De plicht moet dan worden vastgesteld in het leerlingenstatuut en de arbeidsvoorwaarden. Daarbij moet in elk geval de medezeggenschap betrokken worden. Het schoolbestuur moet ook rekening houden met de uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van de plicht. Bij het handhaven van de mondkapjesplicht zal de school zorgvuldig de proportionaliteit in acht moet nemen: het belang van de leerplicht weegt immers ook zwaar. Het is daarom belangrijk dat de school hier een goed gesprek over voert met leerlingen, ouders en personeel.

Lees meer in FAQ's COVID-19 op de site van de FvOv:

  • Rechten en plichten van onderwijspersoneel;
  • Overige vragen en antwoorden.

De vragen en antwoorden van belang voor de kunstlessen

De basiszaken

Moeten docenten vooral met hun handen op de rug staan en de leerlingen mondeling aanwijzingen geven?
Nee. 1,5 meter afstand kan je beschouwen als een beschermende maatregel van de eerste categorie, zonder hulpmiddelen voorkomen van besmetting.
Als je geen 1,5 meter afstand kan houden heb je in principe drie opties:

  1. Afzien van de beoogde activiteit of
  2. Terugvallen op een beschermende maatregel van een lagere categorie, bijvoorbeeld een 'kuchscherm' zoals bij kassa's, balies en terrassen zijn geplaatst. Maak bijvoorbeeld een verrijdbaar scherm dat tussen de leerling en docent geplaatst kan worden.
  3. Als ook dan niet mogelijk is terugvallen op een beschermende maatregel van een nog lagere categorie, bijvoorbeeld een gelaatsscherm dragen.

Handen wassen
We wassen onze handen vaak en goed (40 - 60 sec.). Zie RIVM en dit verhelderende filmpje waar Voion ons op attendeert.

Voorwerpen: Reinigen/schoonmaken of ontsmetten/desinfecteren?

We spreken bij voorkeur over schoonmaken. Met schoonmaken wordt het doel al bereikt; het onschadelijk maken / 'doden' van het Coronavirus.

Waaraan moet een schoonmaakmiddel voldoen?
Het Coronavirus wordt met water en zeep gedood. Het Coronavirus desintegreert in een basische oplossing, daarom werkt allesreiniger ook goed als schoonmaakmiddel en ontsmettingsmiddel. Je zou m.b.t. Coronavirus kunnen zeggen dat je al desinfecteert met zeepsop of allesreiniger.

Welke 'schoonmaakmiddelen' voldoen juist niet?
Alles dat anders is dan zeepsop of allesreiniger werkt minder goed. Zie RIVM.

Water en zeep
(bron: RIVM)

Op alles dat door een besmettelijk persoon wordt aangeraakt, kunnen virusdeeltjes achterblijven. Dan is de vraag hoe groot de kans is dat iemand door aanraking van die besmette oppervlakten, zelf ziek wordt. Volgens het RIVM is die kans niet groot, maar niet uit te sluiten. Zie RIVM.

Iets vastpakken
(bron: RIVM)

Voorwerpen die je met je handen gebruikt

Wat houdt 'met regelmaat schoonmaken' in?
Schoonmaken zo vaak als nodig is (maat) om besmetting te voorkomen (regel).
Dit impliceert dat een oppervlak dat door iemand (zijnde niet een leerling) is aangeraakt, schoongemaakt moet zijn voordat iemand anders (zijnde niet een leerling) het oppervlak aanraakt. Dit geldt dus ook voor werkplekken en gereedschappen die in praktijklokalen worden aangeraakt (door niet-leerlingen).

Waarmee maak je werkplekken en gereedschappen schoon?
Ongeacht wat het is, dient het betreffende voorwerp schoongemaakt te worden met bij bijvoorbeeld vochtige schoonmaakdoekjes (water en zeep, allesreiniger).

Doekjes: wegwerp, wasbaar?
Vanwege logistieke overwegingen verdienen wegwerpdoekjes de voorkeur, tenminste als ze een keer worden gebruikt en daarna meteen worden weggegooid.

Hoe lang kan het COVID-19-virus overleven op voorwerpen?
Dat is vooralsnog onduidelijk, per type oppervlak varieert dat van uren tot dagen. (zie hierboven: Kan ik ziek worden van het nieuwe coronavirus als ik ergens spullen of oppervlakken aanraak of vastpak?)

Kun je voorwerpen tijdelijk uit gebruik nemen en ze na een tijdje weer zonder schoonmaken gebruiken?
Nee, het is niet de bedoeling om gebruiksvoorwerpen, die door het gebruik ervan besmet kunnen zijn met het Coronavirus, zonder schoon te maken weer in gebruik te nemen.

Schoonmaken met allesreiniger is te prefereren maar hieronder staat een mogelijkheid wanneer het niet met allesreiniger kan (uit het protocol van de NVON i.v.m. practica bij natuurwetenschappelijke vakken)
De (niet-elektronische) materialen worden na afloop van een practicum gesprayd (plantenspuit) met 0,2 tot 0,5 % waterstofperoxide oplossing door de ondersteuner/TOA.
Waterstofperoxide in deze concentratie tast materialen niet aan, maakt de enveloppe van het virus kapot(eiwit) en legt het virus-RNA bloot. Dit gaat binnen enkele seconden kapot.
De materialen zullen binnen een halfuur gedroogd zijn. Dan kunnen ze weer bij de te gebruiken voorraad of opgeborgen worden.

Waar is gebruik van rubber handschoenen aan te raden?

  • Overal waar tot de Corona-uitbraak aangeraden werd rubber handschoenen te dragen, kunnen die ook nu worden gedragen. Deel die handschoenen niet met anderen, tenzij deze eerst zijn ontsmet;
  • Het dragen van wegwerphandschoenen om beschadiging van de huid als gevolg van veelvuldig handen wassen te voorkomen is zinvol;
  • Handschoenen als persoonlijk beschermingsmiddel tegen Corona heeft alleen zin als de persoon die de handschoenen draagt tussentijds niet aan zijn/haar gezicht komt en na gebruik de handschoenen op de juiste wijze uittrekt.

Voor Film

Leerlingen kunnen niet meer vrij door de hele schoolgebouw werken. Het schoolgebouw zal in vrijwel alle gevallen beperkt zijn opengesteld en er zullen vaste verkeersroutes door school en op het schoolterrein zijn gemarkeerd. Buiten het schoolplein is er meer ruimte om te filmen. Leerlingen zullen ook buiten de 1,5 meter afstand moeten bewaren.

Aanrakingen bij Dans (elkaar, vloer, inventaris)?

Ook voor dansonderwijs gelden alle bestaande hygiënemaatregelen. Dansende leerlingen hoeven zich echter niet steeds meer aan 1,5 meter onderlinge afstand te houden.
Een uitzondering op de 1,5 meter regelafstand voor dansers onderling geldt voor dansers tot 18 jaar, of indien het tijdelijk (zo kort mogelijk) loslaten van de 1,5 meter noodzakelijk is om de uitoefening van de dans mogelijk te maken, voor dansers die gezamenlijk een dans uitvoeren, bijvoorbeeld een danspaar, duo of kwartet. Zie:

Basisprotocol Danssector (versie 26-08-2020 van Dansondernemers.nl, waaronder VONKC) over danslessen binnen.

Zingen

Is het toegestaan om te zingen in een vo-klas?
Zie hiervoor dit bericht op de website van de VLS.

Hoe zit het met muziek- en zanglessen op school in het po?
Voor muziekonderwijs geldt specifiek: zang en gebruik van blaasinstrumenten voor leerlingen in het primair onderwijs is toegestaan. Dit gaat dus over muziek- en zangles binnen het normale onderwijsaanbod in het primair onderwijs. Bron: Lesopafstand.po

Idealiter voorziet het sectorprotocol en/of het servicedocument in voorschriften voor specifieke activiteiten. Bijvoorbeeld met betrokkenheid van de relevante vakverenigingen en vmbo platforms. Zij zijn in staat te adviseren over welke voorschriften uit de diverse sectorprotocollen relevant zijn bij aspecten van het verzorgen van onderwijs in de verschillende vakken. Dat impliceert geenszins een oordeel over de veiligheid van die voorschriften (zie bijvoorbeeld: KBZON en VLS).

Verdere informatie voor Muziek

Musiceren in aparte cabines is mogelijk. Ten aanzien van hygiëne geldt dat na ieder gebruik oppervlakken waarop het Coronavirus kan neerslaan of worden afgezet, worden gereinigd en dat de cabine, analoog aan het regime van een klaslokaal tussen gebruikers wordt geventileerd (volledige doorspoeling van de ruimte met 'schone' lucht).