Samen van theorie naar praktijk
De nieuwe kerndoelen zijn bekend! Maar hoe nu verder in de praktijk? Op 6 maart bogen nieuwsgierige docenten beeldend, theater, dans, film, CKV en kunst algemeen zich samen over die vraag. Op deze studiedag in het Akoesticum in Ede werd duidelijkheid gecreëerd over de kerndoelen zodat de docenten zelf aan de slag kunnen gaan. Een ander belangrijk programmaonderdeel waren de feedbackrondes over de concepteindtermen.
Zet in op dans!
In het nieuwe curriculum is het verplicht om een derde discipline (dans, theater of film) aan te bieden, naast beeldende vorming en muziek. Het aanbieden van meer disciplines blijft optioneel. In de plenaire opening betoogde VONKC-voorzitter en dansdocent Anne Bos ervoor om vooral dans niet te vergeten. Hij vertelde tijdens de plenaire opening dat door dans de leerling leert om met het lichaam te onderzoeken, te verbeelden en betekenis te geven aan bewegingen.
Anne citeerde wetenschapsjournalist Mark Mieras om te pleiten voor de kracht van dans voor het brein. Dans activeert volgens Mieras netwerken in het brein die betrokken zijn bij taal, geheugen en motoriek. Denken en voelen gebeurt op hetzelfde moment, dus is het van belang dat een leerling bewust is van bewegingen met diens lichaam: ik denk dus ik voel. Anne liet ook de docenten een paar minuutjes de ogen sluiten om zich bewust te worden van hun lichaam. Via een bodyscan oefening brachten ze hun aandacht naar alle delen van het lichaam.
Vervolgens kregen docenten een beeld van dans in de praktijk. Anne toonde filmfragmenten uit de dansklas in de onder- en bovenbouw om te laten zien dat dans veel meer is dan alleen maar pasjes volgen. Dans is voor iedereen, ook voor de leerling die eerst dacht dat het suf was.
Concepteindtermen
Hierna praatten Pascal Marsman en Jansje Meijman van SLO de aanwezige docenten bij over de nieuwe kerndoelen en concept eindtermen. De drie nieuwe domeinen van de kerndoelen zijn: 'artistiek creatief vermogen', 'maken en betekenis geven' en 'meemaken en betekenis geven'. De domeinen staan niet los van elkaar. Pascal en Jansje benadrukten de samenhang en beschreven de verbinding tussen maken en meemaken. De hoofdvraag van de dag werd geïntroduceerd: hoe kom je van een idee tot betekenisvol werk in deze domeinen?
Campagne Word kunstvakdocent
Als laatste onderdeel van de plenaire opening nam kunstvakdocentenopleider Cormac Burmania het woord namens Méér Muziek/Kunst in de Klas. Hij deelde de slogan van hun nieuwe campagne om meer kunstvakdocenten voor de klas te krijgen: "Je hebt het al in je, nu nog doorgeven". Cormac moedigde de aanwezigen aan om hun leerlingen enthousiast te maken om het kunstonderwijs in te gaan. Na het plenaire programma konden de docenten op de foto om zelf als ambassadeur op de poster te staan.
Kerndoelen in het po en vo
Na de pauze op het zonnig terras was het tijd voor de verdiepende workshops rondom de kerndoelen. Deelnemers konden kiezen uit drie workshops: kerndoelen uitwerken in het po, in het vo, of meedenken over de nieuwe leerlijnen kunst en cultuur.
Ik nam deel aan de workshop over de kerndoelen in het vo. Hier speelden de docenten het kerndoelenspel onder leiding van maker Annebel Hofhuis. Dit spel daagde ons uit om gezamenlijk tot strategieën te komen over hoe een kerndoel per discipline in de praktijk toegepast kan worden. Kaarten nodigden ons uit om activiteiten te bedenken bij de leerdoelen. Maar ook om na te gaan aan welke andere leerdoelen en domeinen deze activiteiten nog meer konden raken, bijvoorbeeld maatschappelijk belang of wiskunde. Mijn groepje deelde wat verwarring: veel van wat de nieuwe leerdoelen vragen doen zij eigenlijk al in hun klas, waardoor ze nog niet helemaal begrepen wat voor veranderingen er nu precies van hen worden verwacht.
Leerlijnen kunst en cultuur
Voor de tweede ronde schoof ik aan bij de workshop over nieuwe leerlijnen voor kunst en cultuur. Pascal Marsman (curriculumontwikkelaar SLO) gaf een introductie over de leerlijnen die SLO de komende jaren ontwikkelt. Ze nodigde deelnemers uit om mee te denken en hun behoeften te delen. Input liep uiteen: de een wil meer vrijheid voor eigen interpretatie en de ander heeft meer behoefte aan een gerichte, gedetailleerde toepassing.
De komende tijd haalt SLO nog meer feedback op over de leerlijnen. De ontwikkelaars van de leerlijnen kunst en cultuur nemen een klankbordgroep van docenten mee in het ontwikkelproces. Ze leggen overwegingen en dilemma's aan hen voor.
Feedbacksessies concepteindtermen
Naast de twee keuzeworkshops werd elke deelnemer uitgenodigd aan te schuiven aan de tafel passend bij hun discipline, om feedback te geven op de concepteindtermen van de SLO-vakvernieuwingscommissie. Deze commissie levert deze zomer de conceptexamenprograma's op. Vanaf dit najaar werken kunstvakdocenten aan nieuwe syllabi in commissies onder leiding van het College voor Toetsen en Examens. Uit dit ontwikkelingsproces kunnen nog veranderingen in de eindtermen volgen.
De dag werd afgesloten met een evaluatie. De deelnemers konden plaatsnemen in verschillende vakken in de ruimte. Door waar ze gingen staan, gaven ze aan in hoeverre de nieuwe kerndoelen duidelijker waren geworden voor hen. De docenten waren verdeeld, al stonden de meesten in het vak horend bij "Het is duidelijker geworden en ik kan er mee aan de slag." Het opstapje is gegeven, nu nog uitwerken.
3 juni: VONKC Event Dans en Theater
De volgende studiedag van VONKC gaat over dans en theater, met specifiek aandacht voor intercultureel werken. Dit vindt plaats op 3 juni 2026. Meld je hier aan
[auteur van Kunstzone Eline Vieveen. Zij is afgestudeerd psychobioloog en volgt momenteel twee masters: Filosofie en Neuroscience. Ze is werkzaam als freelancer binnen de culturele sector]
[foto's door Yvonne Lebbink VONKC]